Σταύρος Ξαρχάκος
Στο παρόν

Στα ογδόντα επτά μου χρόνια, συνειδητοποιώ όσο ποτέ ότι ζωή είναι μόνο το παρόν, όπως λέει
και το τραγούδι. Και τι είναι το παρόν στη μουσική; Η μουσική που αντέχει στον χρόνο, η μουσική
που γεννιέται μπροστά μας, η μουσική που περνά από γενιά σε γενιά. Οφείλω να ομολογήσω δε,
ότι για πρώτη φορά υπήρξα –άθελά μου– ασυνεπής απέναντί σας. Τον περσινό Σεπτέμβριο,
στο Ηρώδειο, σας είπα ότι θα τα ξαναπούμε σε τρία χρόνια. Το Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου
και ο διευθυντής του, κ. Μιχαήλ Μαρμαρινός, με «διέψευσαν» και τους ευχαριστώ.

Σταύρος Ξαρχάκος

Από το Μεγάλο μας Τσίρκο μέχρι το Ρεμπέτικο, από τις σπουδές στο Παρίσι δίπλα στη Νάντια Μπουλανζέ και έπειτα στο Τζούλιαρντ της Νέας Υόρκης με την παρότρυνση του Λέοναρντ Μπερνστάιν, η πορεία του Σταύρου Ξαρχάκου στάθηκε αταλάντευτη και μεγαλειώδης, αλλά, κυρίως, συντονισμένη με τη μεγάλη περιπέτεια του σύγχρονου ελληνικού τραγουδιού – του οποίου άλλωστε υπήρξε ένας από τους πιο ατόφιους εκφραστές. Ωστόσο, η κληρονομιά αυτή δεν φαίνεται να βαραίνει τον ίδιο. Η δράση του τα τελευταία χρόνια αποκαλύπτει έναν άνθρωπο παραδομένο στο παρόν και τη γλυκιά του ταραχή. Είναι, άλλωστε, ο χρόνος που κατοικεί ο δημιουργός: ένα σήμερα σε διαστολή που χωράει όλους τους υπόλοιπους μέσα του.

Μπορούμε να φανταστούμε τη βραδιά του Σταύρου Ξαρχάκου στο Ωδείο Ηρώδου Αττικού ως ένα παρόν σε τρεις πράξεις.

Πρώτο μέρος: Συνάντηση δύο δημιουργών στο Παρόν. Ο ίδιος μαζί με τη Λίνα Νικολακοπούλου συζητούν και τραγουδάνε μαζί με ένα πιάνο κι ένα κουαρτέτο εγχόρδων. Διευθύνει. Σχολιάζει. Θυμάται.

Δεύτερο μέρος: Το πρόσφατο μουσικό παρόν. Στη σκηνή έρχεται η Ηρώ Σαΐα και ερμηνεύει νέα τραγούδια που έγραψε για εκείνη.

Τρίτο μέρος: Το διαρκές παρόν. Στη σκηνή έρχεται ο Δημήτρης Μπάσης και όλοι μαζί ερμηνεύουν τραγούδια που πέρασαν στις καρδιές μας και έγιναν παράδοση. Μαζί τους, τα παιδιά της Σχολής «Εν Χορδαίς και Οργάνοις» της Σύρου που πολλοί θυμούνται από το αυθόρμητο μουσικό στιγμιότυπο του Ιουνίου του 2022 στη Σύρο – μια βραδιά σε μια ταβέρνα του νησιού, όταν ο συνθέτης τα διηύθυνε και το βίντεο εκείνης της στιγμής ταξίδεψε παντού. Σήμερα, τα παιδιά εκείνα έχουν μεγαλώσει· κάποια είναι ήδη φοιτητές. Για τον Σταύρο Ξαρχάκο, η παρουσία παιδιών στη συναυλία, συμβολίζει το παρόν που είναι και μέλλον .

Έτσι, στη σκηνή του Ηρωδείου συναντώνται οι γενιές και ο τίτλος της συναυλίας αποκτά το πιο ουσιαστικό του νόημα: το παρόν της μουσικής είναι εκεί όπου η μνήμη, η εμπειρία και η νέα δημιουργία γίνονται ένα.

Γιατί ό,τι αντέχει στον χρόνο,
Συνεχίζεται…