Τούνελ 
Βασισμένο στο ομώνυμο διήγημα  

του Φρίντριχ Ντύρενματ

Gen 260

Υπάρχει άραγε κάτι

που μπορεί να διαταράξει την αδράνεια

και να ξυπνήσει μέσα μας ξανά την ικανότητα να ‘βλέπουμε’

ό,τι δεν προλαβαίνουμε να αντικρίσουμε;

Ένας φοιτητής επιβιβάζεται στο τρένο όπως κάθε άλλη μέρα. Αυτή τη φορά, όμως, το τρένο εισέρχεται σε ένα τούνελ χωρίς τέλος. Καθώς το σκοτάδι παρατείνεται, η ανησυχία του μεγαλώνει. Κι όμως, οι συνεπιβάτες του παραμένουν ατάραχοι, σαν να μη συμβαίνει τίποτα. Βασισμένη στο αλληγορικό διήγημα του Φρίντριχ Ντύρενματ, η παρούσα διασκευή ακολουθεί αυτή τη διαδρομή μέσα στο σκοτάδι, έχοντας έναν προορισμό άγνωστο. Ή μήπως δεν υπάρχει προορισμός;

Ο άνθρωπος σήμερα ζει σε μια διαρκή και ιλιγγιώδη επιτάχυνση. Ενώ οι καταστροφές, οι απώλειες και το άδικο εκτυλίσσονται γύρω του, το σώμα του παραμένει εγκλωβισμένο σε μια ήδη επιβεβλημένη κίνηση, αρνούμενο οτιδήποτε θα το ανάγκαζε να σταματήσει και να αφουγκραστεί. Η ταχύτητα μετατρέπεται σε καταφύγιο, ενώ μέσα στην αδιάκοπη κίνηση, μοιάζει περισσότερο από ποτέ ακίνητος και σιωπηλός. Απέναντι στη βουβή επιτάχυνση του κόσμου, ο καλλιτέχνης Πάνος Ηλιόπουλος προτείνει μια παύση: «Ίσως αρκεί να συστηθούμε ξανά με το βλέμμα μας, ώστε να αφυπνιστεί μέσα μας, σαν ψίθυρος, εκείνη η ευαισθησία που άλλοτε μας έκανε να μοιάζουμε αληθινά ‘ανθρώπινοι’».

Ως διήγημα, «Το Τούνελ» κατέχει ξεχωριστή θέση στις σουρεαλιστικές και συμβολικές εκφάνσεις της μεσοπολεμικής και μεταπολεμικής ευρωπαϊκής λογοτεχνίας. Πρόκειται για μια παράλογη, παραβολική αφήγηση πολλαπλών επιπέδων, όπου αντηχούν η ασυνείδητη πορεία προς την καταστροφή, η κοινωνική αδράνεια, η παράλυση της ρουτίνας, η εθελοτυφλία μπρος στην πραγματικότητα και η παράδοση σε αμφιλεγόμενους ‘μηχανοδηγούς’. Μέσα σε αυτό το μικρό μα πυκνό υπαρξιακό δράμα, χωράνε τόσα πολλά θέματα και αγωνίες – σαν ένα βαγόνι που αντέχει και άλλους επιβάτες.