ΠΥΓΟΛΑΜΠΙΔΕΣ – 100 χρόνια, 100 μέρες
Κύκλος ανοιχτών παρουσιάσεων και συζητήσεων με επιτελεστικό χαρακτήρα

ΠΕΙΡΑΙΩΣ 260

30 Ιουνίου & 14 Ιουλίου / ΧΩΡΟΣ Ε
8, 9, 26 & 27 Ιουλίου / ΧΩΡΟΣ Β
Πυγολαμπίδες

Επιμέλεια Δημήτρης Παπανικολάου

Σε συνεργασία με την Ισαβέλλα-Δήμητρα Καρούτη

Ο φετινός κύκλος διαλέξεων και συζητήσεων του Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου, που παρουσιάζεται στον χώρο της Πειραιώς 260, συστήνεται με τον τίτλο «Πυγολαμπίδες». Παίρνοντας έμπνευση από το γνωστό «Άρθρο των πυγολαμπίδων» του Πιερ Πάολο Παζολίνι, αλλά και το βιβλίο Η επιβίωση των πυγολαμπίδων του Ζωρζ Ντιντί Υμπερμάν, σκεφτόμαστε τις πυγολαμπίδες ως σύμβολο ανθεκτικότητας αλλά και διακινδύνευσης, περιβαλλοντικής ευθύνης και οικοκριτικού στοχασμού, σύμβολο όμως επίσης επαφής, κινητικότητας και αλλαγής οπτικής γωνίας. Οι «Πυγολαμπίδες» θα είναι, ως εκ τούτου, ένας κύκλος ανοιχτών παρουσιάσεων και συζητήσεων με επιτελεστικό χαρακτήρα, ένα ευέλικτο σχήμα δημόσιου λόγου που κινείται ανάμεσα στη διάλεξη, την περφόρμανς και τον συλλογικό στοχασμό. Μέσα από λογο-τελεστικές παρεμβάσεις (lecture-performances), ομιλήτ(ρι)ες με διαφορετικές ιδιότητες και εξειδικεύσεις ενεργοποιούν τον λόγο ως μορφή δράσης και έρευνας, προτείνοντας τρόπους να σκεφτούμε εκ νέου ζητήματα που διαπερνούν τον κοινωνικοπολιτικό και καλλιτεχνικό σύγχρονο ορίζοντα. Συζητάμε για την πολιτική και καλλιτεχνική διερεύνηση, την έμφυλη διάσταση της έκφρασης, τη μνήμη της παράστασης, τον εγκλεισμό, την επιμονή και την επιβίωση, την πολιτειότητα και τη συμμετοχή. Οι «Πυγολαμπίδες» συνιστούν έτσι έναν κύκλο παρουσιάσεων αλλιώς: μικρές εστίες σκέψης και ανταλλαγής που επιδιώκουν να προκαλέσουν διάλογο και να ανοίξουν πολλαπλές αναγνώσεις της πραγματικότητας.

Σε αυτό το ευέλικτο σχήμα παρουσίασης, η θεωρητική ανάπτυξη ιδεών, ο άμεσος διάλογος με το κοινό και οι παραστατικές τέχνες συνυπάρχουν και αλληλοτροφοδοτούνται, επιτρέποντας παράλληλα κλεφτές ματιές στη σκέψη και την πρακτική των προσκεκλημένων. Μέσα από την έκθεση της καλλιτεχνικής ή / και ερευνητικής διαδικασίας σε εξέλιξη, οι συναντήσεις αυτές ανοίγουν στο κοινό ένα παράθυρο στον τρόπο με τον οποίο διαμορφώνεται μια ιδέα, ένα καλλιτεχνικό έργο ή ένα ερευνητικό ερώτημα, μετατρέποντας την παρουσίαση σε πεδίο κοινής αναζήτησης.

---

ΠΕΙΡΑΙΩΣ 260 – ΧΩΡΟΣ Β
9 Ιουλίου / 20.30
Στέφανος Λεβίδης
100 χρόνια, 100 μέρες
Πολλαπλές χρονικότητες και βία στο σύνορο του Έβρου

Το 100 ΧΡΟΝΙΑ, 100 ΜΕΡΕΣ είναι μια lecture-performance που εξετάζει τη σύγκλιση δύο αλληλεπικαλυπτόμενων χρονικοτήτων γύρω από τη συνοριακή βία στο ελληνοτουρκικό σύνορο του ποταμού Έβρου / Μαρίτσα: αφενός την επί έναν αιώνα παραγωγή του συνόρου ως στρατιωτικοποιημένου τοπίου με χαρακτηριστικά υποδομής, αφετέρου τις «100 Μέρες», το χρονικό διάστημα κατά το οποίο αιτούντες άσυλο εξαναγκάζονται να συμμετέχουν σε παράνομες επαναπροωθήσεις από τις ελληνικές συνοριακές αρχές. Το έργο αναδεικνύει τους τρόπους με τους οποίους οι αφηγήσεις εδαφικού ελέγχου, αποκλεισμού, φυλετικοποίησης και κρατικής βίας συνεχίζουν να συγκροτούν τα σύγχρονα συνοριακά πλέγματα. Αξιοποιώντας μέσα όπως η χαρτογραφική ανασύνθεση, η χωρική ανάλυση, η μαρτυρία, το φιλμ και η έρευνα ανοικτών πηγών, η διάλεξη ανιχνεύει τον μετασχηματισμό του ποταμού από ρευστό τοπίο σε έναν υπερ-σχεδιασμένο μηχανισμό αποτροπής. Παράλληλα, αποτυπώνει τη διαρκώς μεταβαλλόμενη μορφή του συνόρου από το Πρωτόκολλο των Αθηνών του 1926 έως τη σημερινή αρχιτεκτονική των φρακτών, των πύργων επιτήρησης, των στρατιωτικών δρόμων, των χώρων κράτησης και των νησίδων του ποταμού, όπου αιτούντες άσυλο εγκαταλείπονται σε ζώνες νομικής αοριστίας. Κεντρική θέση στο έργο κατέχουν μαρτυρίες επιζώντων που περιγράφουν την εμπειρία κράτησής τους σε συνοριακά φυλάκια για διάστημα εκατό ημερών, κατά το οποίο εξαναγκάζονται να συνδράμουν στις επαναπροωθήσεις υπό την απειλή βασανιστηρίων, απέλασης και θανάτου. Μέσα από τη μέθοδο του situated testimony («τοποθετημένη μαρτυρία») –την ανασύνθεση τραυματικών εμπειριών μέσα από πλοηγήσιμα τρισδιάστατα περιβάλλοντα– το έργο εξερευνά πώς τα σύγχρονα συνοριακά πλέγματα λειτουργούν στη βάση της μυστικότητας, της εξαφάνισης και της συστηματικής καταστροφής αποδεικτικού υλικού.

Φέρνοντας σε διάλογο τις ιστορικές διεργασίες που διαμόρφωσαν τον συνοριακό χώρο με την αμεσότητα της βιωμένης εμπειρίας, το 100 ΧΡΟΝΙΑ, 100 ΜΕΡΕΣ αποτελεί μια διερώτηση πάνω στους τρόπους με τους οποίους τα σύνορα παράγονται αδιάκοπα μέσα από το σύνολο των υποδομών, του νόμου, της μνήμης και της βίας, καθώς και πάνω στο πώς οι χωρικές και οπτικές πρακτικές μπορούν να καταστήσουν αυτά τα «ομιχλώδη» πλέγματα ευρέως αναγνώσιμα.

---

Είσοδος ελεύθερη

Θα τηρηθεί σειρά προτεραιότητας έως την κάλυψη των διαθέσιμων θέσεων.