Άρης Κακλέας 

Η αγωνία του τερματοφύλακα πριν από το πέναλτι  
Διασκευή του ομώνυμου έργου του Πέτερ Χάντκε 

Gen 260


Λίγο πριν από την εκτέλεση του πέναλτι, όλα αναστέλλονται: ο χρόνος, η κίνηση, η βεβαιότητα. Μέσα σε αυτή την οριακή στιγμή εκτυλίσσεται Η Αγωνία του τερματοφύλακα πριν από το πέναλτι, ένα από τα πιο εμβληματικά έργα του γερμανόφωνου Αυστριακού συγγραφέα Πέτερ Χάντκε, το οποίο σφράγισε τη μεταπολεμική ευρωπαϊκή λογοτεχνία. Ο Άρης Κακλέας μεταφέρει το έργο στη σκηνή ως μια εμπειρία αποξένωσης, όπου η πραγματικότητα ραγίζει και το νόημα παραμένει διαρκώς ανοιχτό.

Κεντρικό πρόσωπο είναι ο Γιόζεφ Μπλοχ, πρώην τερματοφύλακας και νυν μονταδόρος. Μετά από έναν φόνο, εγκαταλείπει τη Βιέννη και καταφεύγει σε μια μικρή συνοριακή πόλη της Αυστρίας. Από εκεί και πέρα, η αφήγηση δεν ακολουθεί την πορεία μιας αστυνομικής ιστορίας που οδηγεί στη λύση, αλλά βυθίζεται ολοένα περισσότερο σε μια συνθήκη εσωτερικής απορρύθμισης. Ο κόσμος γύρω από τον Μπλοχ μοιάζει γνώριμος και ταυτόχρονα ακατανόητος. Οι λέξεις απομακρύνονται από τα πράγματα, οι χειρονομίες γίνονται αινιγματικές και η πραγματικότητα εμφανίζεται θραυσματική, σαν να έχει χάσει τη συνοχή της.

Η ιδιότητα του Μπλοχ ως μονταδόρου αποκτά εδώ ιδιαίτερη σημασία: τίποτα δεν του φαίνεται φυσικό ή αυτονόητο, όλα μοιάζουν κομμένα και εκ νέου συναρμολογημένα. Πάνω σε αυτό το ρήγμα αρθρώνεται η σκηνική πρόταση του Άρη Κακλέα: δεν επιχειρεί να αφηγηθεί γραμμικά το μυθιστόρημα, αλλά να αποδώσει θεατρικά τον διαταραγμένο τρόπο με τον οποίο ο ήρωας αντιλαμβάνεται τον κόσμο.

Τέσσερις αφηγητές, παύσεις, επαναλήψεις, άλματα αντίληψης και η ζωντανή μεταμόρφωση του χώρου συνθέτουν ένα πεδίο διαρκούς αστάθειας, όπου τίποτα δεν παγιώνεται. Με λιτή σκηνική γραφή και έμφαση στα σώματα, στη φωνή και στο βλέμμα, το έργο του Χάντκε μετασχηματίζεται σε μια παράσταση που φωτίζει την ανθρώπινη αγωνία στο κατώφλι μιας οριακής πράξης.