The Child
της Ναγκμέ Σαμινί

ΦΩΝΕΣ ΤΟΥ ΙΡΑΝ

Το έργο ξεκινάει και καταλήγει με ένα επείγον ερώτημα: ποια είναι τα σώματα που έχουν αξία και ποια εκείνα που κρίνονται ανεπιθύμητα; Σε μια ακτή της δυτικής Ευρώπης, τρεις γυναίκες συλλαμβάνονται και οδηγούνται για ανάκριση και ενδεχόμενη απέλαση από τις αρχές· έρχονται από το Ιράκ, το Αφγανιστάν και τη Λιβύη, όλες τους επιζώσες κακοποίησης. Αυτό που τις ενώνει και μοιράζονται δεν είναι μόνο το βίωμα και η διαδρομή προς την Ευρώπη, αλλά κι ένα νεογέννητο μωρό που βρίσκεται μαζί τους.

Η μία μετά την άλλη ανακρίνονται από έναν υπάλληλο μετανάστευσης. Όλες οι αιτήσεις εισόδου απορρίπτονται. Αλλά το νεογέννητο; Καθεμία αρνείται τη μητρότητα, όχι από αδιαφορία, αλλά από μια απελπισμένη, προστατευτική αγάπη. Καμία από τις τρεις γυναίκες δεν παραδέχεται ότι είναι η μητέρα του, ώστε, ακόμη και σε περίπτωση απέλασής τους, το παιδί να μπορέσει να παραμείνει στην Ευρώπη. Η επιθυμία να γλιτώσει το βρέφος από ένα αβέβαιο, ακόμη και θανατηφόρο μέλλον, γίνεται η μοναδική τους κοινή γλώσσα. Οι αντιπαραθέσεις ανάμεσα στον αξιωματούχο και τις ανακρινόμενες είναι έντονες και, όταν ο αξιωματούχος ζητά τη διενέργεια εξέτασης DNA, ο διερμηνέας παρεμβαίνει – μια μορφή ex machina.

Γραμμένο από την Ιρανή συγγραφέα Ναγκμέ Σαμινί ως ηχηρή δήλωση υπέρ της ειρήνης και της ισότητας, το έργο ανεβαίνει σε σκηνοθεσία της γεννημένης στην Τεχεράνη Αφσανέχ Μαχιάν, δημιουργού με σταθερό καλλιτεχνικό προσανατολισμό σε κοινωνικά ζητήματα και στις γυναικείες εμπειρίες. Η Μαχιάν είναι ιδρύτρια της Shieveh Theatre Company, η οποία έχει προσκληθεί σε διεθνή φεστιβάλ, γνωρίζοντας γενναιόδωρη ανταπόκριση από το κοινό. Μέσα από τις ιστορίες γυναικών από τη Μέση Ανατολή και τη Βόρεια Αφρική, η Μαχιάν λειτουργεί ως καίρια φωνή του ευρύτερου μεσανατολικού βιώματος, μεταφέροντας στη σκηνή όχι εικόνες της επικαιρότητας, αλλά την εσωτερική αλήθεια ανθρώπων που παλεύουν να επιβιώσουν ανάμεσα σε πόλεμο, φτώχεια, σύνορα και θεσμική αναλγησία.

Ανάμεσα σε ανακρίσεις, σιωπές και μεταφράσεις, το έργο υπενθυμίζει ότι πίσω από κάθε ‘φάκελο’ υπάρχει μια ανθρώπινη ζωή που δεν μπορεί να μεταφραστεί σε έγγραφα και πιστοποιητικά. Το έργο παρουσιάζεται στα περσικά με υπέρτιτλους, με στόχο να διατηρηθεί η αμεσότητα της πρωτότυπης φωνής. Χωρίς εντυπωσιασμούς, η παράσταση μετατρέπει την αίθουσα σε κοινό τόπο ανάκρισης, όπου το βλέμμα μας δοκιμάζεται και η στάση μας τίθεται υπό εξέταση. Τις τρεις γυναίκες ερμηνεύει η διεθνώς βραβευμένη ηθοποιός Φατμέ Μοταμέντ-Αριά, σε μια συγκλονιστική ερμηνεία που εκτυλίσσεται πάνω σε μια λωρίδα άμμου.